• Δυσλεξία
  • Ανάγνωση
  • Ορθογραφία
  • Μαθηματικά
  • ΔΕΠ-Υ
  • Διαχειριστής
  • Όροι Χρήσης Ιστοσελίδας
  • Αρχική
  • ΜΔ
  • Μνήμη
  • Αξιολόγηση
  • Μαθήματα
  • Άλλες Δυσκολίες
  • Άρθρα-Ιστοσελίδες
  • Λογισμικά-Παιχνίδια

Περί Ανάγνωσης

                 Με τον όρο ανάγνωση αναφερόμαστε σε μια λειτουργία, δεξιότητα ή αξία (ή όπως αλλιώς μπορεί να προσδιοριστεί), η οποία αφενός μεν δεν έχει ακόμα πλήρως κατανοηθεί, αφετέρου δε έχει σημαντικές επιπτώσεις στην εκπαιδευτική, κοινωνική, εργασιακή και οικονομική ένταξη, αλλά και ψυχολογική κατάσταση του ατόμου και, επιπλέον, προσδιορίζει, ως  ένα βαθμό, και το μορφωτικό και πολιτιστικό επίπεδο ενός κοινωνικού συνόλου.

                 Η ανάγνωση είναι μια διαδικασία επεξεργασίας των πληροφοριών που συνθέτουν τον γραπτό λόγο και συνεπώς, η κατανόηση αυτής της διαδικασίας αποτελεί την κυριότερη, τη δυσκολότερη, αλλά και την ασφαλέστερη προσέγγιση για την ερμηνεία των αποτελεσμάτων της.

                 Αν θα θέλαμε πάντως να δώσουμε κάποιον ορισμό θα λέγαμε πως η ανάγνωση είναι μια διαδικασία μετατροπής των γραπτών συμβόλων σε φωνολογικό κώδικα, με βάση τον οποίο καθίσταται δυνατή η πρόσβαση στη σημασιολογική μνήμη για την κατανόηση της σημασίας της λέξης. Ταυτόχρονα όμως μπορεί να είναι και μια λειτουργία άμεσης ανάσυρσης της έννοιας (που αναπαριστάνει ο γραπτός κώδικας), χωρίς τη μεσολάβηση της φωνολογικής μετάφρασης.

                Εκτός όμως από γνωστική λειτουργία η οποία έχει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα, η ανάγνωση αποτελεί σήμερα τον κυριότερο τρόπο μάθησης και απόκτησης γνώσεων.

 πηγές: Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ (Κ.Πόρποδας, 2002)

Διαγνωστική Αξιολόγηση & Αντιμετώπιση των ΜΔ στο Δ.Σ. (επιμ. Κ.Πόρποδας, 2003)

 

 

σχετικά

stadia anagnosis     artilces     yliko

fast-read   anagn-eu


 Ψυχολογικές – Γνωστικές προϋποθέσεις της Ανάγνωσης

  • Νοημοσύνη Λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις που έχουν συντελεστεί στη μελέτη της νοημοσύνης και της ανάγνωσης, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η σχέση μεταξύ νοημοσύνης και ανάγνωσης δεν έχει πλήρως αποσαφηνιστεί, αν και έχει διαπιστωθεί ότι παιδιά με χαμηλή νοημοσύνη μαθαίνουν να διαβάζουν με φανερή αργοπορία όπως και ότι η επίδραση της νοητικής ικανότητα είναι ιδιαίτερα εμφανής στην κατανόηση της αποκωδικοποίησης της ανάγνωσης. (Πόρποδας, Κ. 2002, Η Ανάγνωση σελ. 149)  
  • Αντίληψη Είναι μια πρωταρχικής σπουδαιότητας γνωστική λειτουργία η οποία συνίσταται από την επιλογή, απόσπαση, οργάνωση, ερμηνεία και τελική αναγνώριση των πληροφοριών. (Πόρποδας, Κ. 2002, Η Ανάγνωση σελ. 150) 
  • Μνήμη

 


 

Ανάγνωση και φωνολογική δομή της γλώσσας

Η εσωτερική δομή των λέξεων προκύπτει από το συνδυασμό ενός μικρού αριθμού φωνολογικών στοιχείων με βάση τους κανόνες της φωνολογίας. Αυτή η εσωτερική δομή των λέξεων λέγεται φωνολογική δομή. Η κάθε λέξη έχει τη δική της φωνολογική δομή και χάρη στην αντίληψη αυτής της ιδιαίτερης φωνολογικής δομής της κάθε λέξης είναι δυνατή η αναγνώρισή της. Επειδή κατά την ανάγνωση η φωνολογική δομή της λέξης δεν είναι άμεσα αντιληπτή, το μικρό παιδί που μαθαίνει να διαβάζει πρέπει να βρει ένα τρόπο να συνταιριάξει την αλφαβητική (γραφημική) αναπαράσταση της λέξης με την αντίστοιχη φωνολογική δομή της. Η ανάγνωση της φωνολογικής δομής των λέξεων βασίζεται στην έμφυτη γλωσσική ικανότητα και γίνεται φυσιολογικά χωρίς το παιδί να φαίνεται ότι έχει επίγνωση αυτής της διαδικασίας.

Τη χρήση των γραμμάτων για την απόδοση των λέξεων μπορεί να την αξιοποιήσει το παιδί που επιχειρεί να μάθει να διαβάζει, μόνο αν προηγουμένως κατανοήσει την ανακάλυψη στην οποία βασίστηκε αυτή η επινόηση του αλφαβήτου, δηλαδή αν κατανοήσει ότι οι λέξεις του προφορικού λόγου έχουν εσωτερική φωνολογική δομή. Η συνειδητοποίηση αυτής της ανακάλυψης λέγεται απόκτηση της επίγνωσης για τη φωνολογική δομή των λέξεων η φωνολογική επίγνωση. Η φωνολογική επίγνωση χαρακτηρίζεται από τρία διαφορετικά επίπεδα:

Φωνημική επίγνωση Η ικανότητα αφενός να έχει κάποιος συνειδητοποιήσει ότι οι λέξεις του προφορικού λόγου αποτελούνται από φωνημικά δομικά στοιχεία, αφετέρου δε να μπορεί να χειρίζεται (αναλύει & συνθέτει) τα στοιχεία της φωνημικής δομής των λέξεων.

Συλλαβική επίγνωση. Η  ικανότητα να έχει συνειδητοποιήσει κάποιος ότι η προφορική λέξη συντίθεται από συλλαβικά τμήματα και, επιπλέον, να μπορεί να αναλύει και να συνθέτει τις συλλαβές της κάθε λέξης.

Επίγνωση για τα τμήματα της συλλαβής. Η ικανότητα του ατόμου να έχει συνειδητοποιήσει ότι η συλλαβή συγκροτείται από δύο δομικά τμήματα, τα οποία αφενός μεν είναι μεγαλύτερα από τα φωνήματα αφετέρου δε το καθένα αποτελείται από φωνήματα. (Πόρποδας, Κ. 2002, Η Ανάγνωση σελ. 212 κ.ε.)  

Ασκήσεις αξιολόγησης και άσκησης της φωνολογικής επίγνωσης

 

 


 Η Ανάγνωση με … παράδειγμα

 (ιστορία των Gleitman & Rosin, 1977)

                 Τα χρόνια της μεγάλης μετανάστευσης από την Ελλάδα προς τις Η.Π.Α. ένας αναλφάβητος Έλληνας μετανάστης στην Αμερική κατόρθωνε να διαβάζει τις επιστολές που του έστελναν οι δικοί του από την Ελλάδα με τη βοήθεια κάποιου Αμερικανού φίλου του, ο οποίος όμως δε γνώριζε την ελληνική γλώσσα ούτε στη γραπτή αλλά ούτε και στην προφορική μορφή της. Εκείνο που γνώριζε ο Αμερικανός ήταν μόνο τα γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου και τους ήχους (τους φθόγγους) που αυτά αναπαριστάνουν.      Μεταφράζοντας λοιπόν τα γράμματα των λέξεων σε ήχους, ο Αμερικανός μετέφραζε φωνολογικά τις γραπτές λέξεις της επιστολής, χωρίς όμως να καταλαβαίνει τη σημασία τους ούτε και συνεπώς το περιεχόμενο της επιστολής. Ο Έλληνας, που καθόταν δίπλα του, ακούγοντας τη φωνολογική μετάφραση των γραπτών λέξεων (δηλαδή ακούγοντας τις λέξεις της επιστολής σαν να ήταν προφορικές), κατανοούσε το νόημα τους και συνεπώς το περιεχόμενο της επιστολής.

                 Για τη διεκπεραίωση της ανάγνωσης της συγκεκριμένης επιστολής  χρειάζονταν δύο άτομα. Το πρώτο (Αμερικανός) αποκωδικοποιούσε τη γραφημική παράσταση των έξεων, ενώ το δεύτερο (Έλληνας) κατανοούσε τη σημασία των λέξεων και το νόημα του κειμένου. Αυτό σημαίνει ότι απαιτούνται δύο βασικές λειτουργίες για την ολοκληρωμένη διεκπεραίωση της ανάγνωσης, ανεξάρτητες μεν αλληλοσχετιζόμενες δε: η αποκωδικοποίηση και η κατανόηση.

 

 πηγή: Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ (Κ.Πόρποδας, 2002)